Karaciğer kistleri, karaciğer dokusu içinde yer alan, sıvı dolu oluşumlardır. Genellikle iyi huylu ve belirti vermeyen bu kistler, karaciğer ultrasonu gibi görüntüleme tetkikleri sırasında tesadüfen saptanırlar. Çoğu zaman basit kistler olarak adlandırılan bu yapılar, ciddi bir sağlık sorununa yol açmaz. Ancak bazı özel durumlarda kistlerin büyümesi, enfekte olması ya da farklı yapılarda olması durumunda müdahale gerekebilir.
Basit karaciğer kistleri, doğuştan gelen (konjenital) yapılar olabilir. Genellikle birkaç santimetre büyüklüğündedirler ve zaman içinde yavaşça büyüme eğilimi gösterebilirler. Hastaların büyük çoğunluğu bu kistlerin farkında bile olmaz, çünkü genellikle belirti vermezler. Ancak bazı hastalarda sağ üst kadranda dolgunluk hissi, ağrı, hazımsızlık, mide bulantısı gibi şikayetler ortaya çıkabilir. Özellikle 10 cm üzerinde kist çapına ulaşıldığında kitle etkisi ile belirtiler daha belirgin hale gelir.
Tanıda ilk başvurulan yöntem ultrasonografidir. Kistin boyutu, içeriği ve duvar kalınlığı bu görüntülemede değerlendirilebilir. Eğer kist duvarında düzensizlik, iç yapısında bölmeler (septasyon), kalsifikasyon veya içerik yoğunluğu gibi özellikler varsa, kistin basit olmadığından şüphe edilir. Bu durumda manyetik rezonans görüntüleme (MR) veya bilgisayarlı tomografi (BT) istenebilir. Böylece kistin basit mi yoksa kompleks bir yapıda mı olduğu anlaşılır.
Karaciğer kistlerinin bazı türleri tedavi gerektirir. Örneğin; hidatik kistler (kist hidatik) parazitik kaynaklıdır ve tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu kistlerde genellikle hem ilaç tedavisi hem de cerrahi müdahale birlikte uygulanır. Ayrıca enfekte olmuş, büyüyen ya da kist içine kanama olmuş durumlarda da cerrahi seçenek gündeme gelir. Kistten şüpheli özellikler saptanırsa, nadiren de olsa malign (kötü huylu) tümörlerle ayırıcı tanı yapılması gerekir.
Tedavi kararı kistin tipi, boyutu, semptom varlığı ve hastanın genel durumu göz önünde bulundurularak verilir. Küçük, basit ve belirtisiz kistlerde düzenli aralıklarla takip yeterli olabilir. Ancak büyük, semptomatik veya komplikasyon geliştirmiş kistlerde laparoskopik kist deroofing (kistin tavanının alınması) gibi minimal invaziv cerrahi yöntemler sıklıkla tercih edilir. Bu yöntemle hasta kısa sürede toparlanır ve hastanede kalış süresi kısalır.
Sonuç olarak, karaciğer kistleri çoğu zaman masum olsa da, bazen ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir. Bu nedenle kist tanısı konulan hastaların mutlaka bir genel cerrahi uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir. Doğru teşhis ve zamanında müdahale, gereksiz endişelerin önüne geçerken, ciddi komplikasyonların da önüne geçilmesini sağlar.